Komende evenenementen in de NVR Agenda:

Datum

Evenement

Omschrijving
17 feb. NVR movienight: for all Mankind De vierde NVR movienight is bij het International Institute for Air & Space Law (http://www.iiasl.aero/) in Leiden. De film die we gaan zien is 'All for mankind' (http://www.imdb.com/title/tt0097372). Deze documentaire geeft het meest complete overzicht van het Apollo programma. De film begint om 18:00 uur, zaal open vanaf 17:15. Na afloop is er een borrel. NVR leden zijn gratis. Registratie via http://www.iiasl.aero/
13 mrt. VSV Symposium: Citizen of Space: Living in Orbit We would like to inform you about the upcoming VSV symposium, which is supported by the NVR. The symposium, titled ‘Citizen of Space: Living in Orbit’, will be held on March 13 in the congress center of Delft University of Technology. Several high-level speakers have already confirmed their attendance, such as Bernardo Patti, Head of ESA’s ISS program and Sandra Häuplik-Meusburger of TU Vienna, author of ‘Architecture for Astronauts’. The symposium will end with an interactive debate on the importance of the International Space Station. The symposium will address the current way of living in orbit and future perspectives of living in space. Bart Reijnen, CEO of Dutch Space, will chair the event. The committee of recommendation includes Jean-Jacques Dordain and many others. Please mark the date in your agenda, an official invitation and registration details will follow shortly. NVR members will benefit from a reduced fee. More information about the symposium: http://www.vsv.tudelft.nl/en/node/969 & http://www.ruimtevaart-nvr.nl/info/docs/VSV%20Symposium.pdf


Agenda items uit het verleden:

Datum

Evenement

Omschrijving
21 dec. NVR erelid André Kuipers de ruimte in NVR erelid André Kuipers gaat voor de 2de maal de ruimte in. Dit keer voor een reis van 6 maanden aan boord van het International Space Station ISS. De NVR wenst André een behouden vaart en tot ziens op Aarde in 2012!
17 dec. NVR celebrates 60th anniversary Today the NVR celebrates its 60th anniversary with a special event. Mark your calendars. More details to follow.
1 dec. Lezing over Lancering Andre Kuipers Op 21 december 2011 zal de Nederlandse astronaut Andre kuipers opnieuw een ruimtereis maken. De lezing van 1 december bij het Nationaal Ruimtevaartmuseum zal daarom in het teken staan van deze reis. De spreker zal in de loop van het jaar bekend worden gemaakt en zal afhangen van het verloop van de voorbereiding van de door Andre uit te voeren activiteiten Spreker, NRM Locatie: Filmzaal van het Nationaal Luchtvaart- Themapark Aviodrome. Toegang via de hoofdentree. Aanvang: steeds om 20.00 uur. De entree is geopend vanaf 19.30 uur. Entree: � 5,00 kinderen � 2,50. Leden van de Vriendenkring NRM en de Vriendenkring Aviodrome ontvangen, op vertoon van hun jaarkaart, een korting van � 2,50 op de toegang.
29 nov. Space SpeedDate & ALV Space professionals from the Netherlands Space Society NVR and Aerospace students from VSV Leonardo da Vinci meet each other in an exciting networking game, hosted at the TU Delft Aerospace faculty bar. The event starts with drinks from 17:00. The SpeedDate starts at 17:30, the drinks continue afterwards untill 19:30. More information on the frontpage of the NVR website. In parallel, and just before the active part of the Space SpeedDate, there will be a ALV hosted at the Aerospace faculty of the TU Delft. This will start at 16:30. More information on the ALV in the news section on the left side.
9 nov. De maanlanding, one giant leap for media Het Nederlands Instituut voor Beeld en Geluid organiseert in samenwerking met de Universiteit Utrecht (UU) een symposium over de maanlanding. Altijd al willen weten hoe Nederlandse televisie de landing van Apollo 11 in beeld bracht? In het kader van 60 jaar televisie wordt teruggekeken op de geschiedenis van de ruimtevaart in de media. Woensdag 9 november, toegang gratis Nederlands Instituut voor Beeld en Geluid  Theaterzaal 1, 13:00 – 17:00 uur
7 nov. Lodewijk van den Berg op TEDxDelft event De Amerikaans-Nederlandse astronaut Lodewijk van den Berg komt naar Nederland. Hij spreekt op het TEDxDelft event op 7 november, in de TU Delft aula. Meer informatie op http://www.tedxdelft.nl
3 nov. Op zoek naar leefbare exo-planeten In de afgelopen paar jaren is er een enorme vooruitgang geboekt in het vinden van exoplaneten, planeten rond andere sterren. Ook weten we van een aantal exoplaneten al hoe hun atmosfeer eruit ziet. Met de huidige plannen en technologische ontwikkelingen zal het mogelijk zijn steeds kleinere planeten te vinden en te bestuderen, zodat ook waarnemingen van aard-achtige planeten tot de mogelijkheden behoren. Onze huidige kennis van exoplaneten zal worden samengevat en er zal een blik naar de toekomst worden geworpen. Remco de Kok, SRON Locatie: Filmzaal van het Nationaal Luchtvaart- Themapark Aviodrome. Toegang via de hoofdentree. Aanvang: steeds om 20.00 uur. De entree is geopend vanaf 19.30 uur. Entree: € 5,00 kinderen € 2,50. Leden van de Vriendenkring NRM en de Vriendenkring Aviodrome ontvangen, op vertoon van hun jaarkaart, een korting van € 2,50 op de toegang.
26 okt. Microelectronics in Space symposium Symposium on microelectronics at the TU Delft. Main organizer is MEST (Micro-Electronic Systems and Technology Association). More details in the link.
19 okt. Meet & greet met maanreiziger Al Worden bij Space Expo Slechts 24 mensen vlogen naar de maan. Nu is er de bijzondere gelegenheid om 1 van hen bij Space Expo te ontmoeten op woensdag 19 oktober. U kunt zich nu opgeven voor een "meet & greet" met Apollo 15 astronaut Al Worden, bekend geworden als de eerste astronaut die een ruimtewandeling heeft gemaakt op de terugweg van de maan in 1971. Klik op de link voor meer informatie.
6 okt. Van ERS tot Sentinels, Aardobservatie voor de Europese burger Sinds de eerste door ESA in 1990 gelanceerde aardobservatiesatelliet is het belang van Aardobservatie voor de wetenschap en voor de maatschappij explosief gegroeid. Om de vele gebruikers van aardobservatiegegevens te verzekeren van die voor hen zo noodzakelijke informatie, worden nu door ESA in samenwerking met de Europese Commissie in het kader van het GMES initiatief (Global Monitoring for Environment and Security) de zogeheten Sentinels gebouwd. Deze Sentinel satellieten zijn de operationele opvolgers van het wetenschappelijke Earth Explorer programma van ESA De geschiedenis van de satellieten en hun toepassing zal worden belicht. De � soms verrassende � toepassingen en het belang ervan voor de Europese burger zullen daarbij voorop staan. De satellieten zullen worden beschreven, ook het gebruik voor milieumetingen, rampenbestrijding en commerci�le toepassingen. De Nederlandse inbreng zal hierbij centraal staan. Joost Carpay, ESA co�rdinator bij het Netherlands Space Office (NSO) Locatie: Filmzaal van het Nationaal Luchtvaart- Themapark Aviodrome. Toegang via de hoofdentree. Aanvang: steeds om 20.00 uur. De entree is geopend vanaf 19.30 uur. Entree: � 5,00 kinderen � 2,50. Leden van de Vriendenkring NRM en de Vriendenkring Aviodrome ontvangen, op vertoon van hun jaarkaart, een korting van � 2,50 op de toegang.
23 sep. NVR movie screening "Space Tourists" Where: the International Institute for Air & Space Law (IIASL) in Leiden Time: 17:30 - 20:30 Drinks & snacks included. NVR members only event. Reserve your seat at secretariaat@ruimtevaart-nvr.nl. Also for more information.
1 sep. Delft Nanosatellite Symposium On the first of September 2011, ISIS Innovative Solutions In Space organizes the Delft Nanosatellite Symposium together with the Technical University Delft and the Netherlands Society for Aerospace NVR. The focus of this symposium is on nanosatellite applications and missions, and features presentations from both institutional and commercial entities, presenting on scientific, educational and operational applications. We are proud to have a broad range of international speakers to present their nanosatellite missions and applications on this event, and in addition, there is still room for additional presentations on nanosatellite missions and applications in the areas of education and outreach, technology demonstration, scientific missions, operational missions and commercial initiatives. If you are interested in a presentation slot of 15 minutes, please submit a short abstract to using the registration form. Click on the link for application details.
4 aug. Ruimtetoerisme en commerci�le ruimtevaart De ruimtevaart maakt een nieuwe ontwikkeling door, waardoor het gewone publiek wellicht binnen tien jaar de kans krijgt om zelf de ruimte te verkennen. Vooral door het bedrijf van Richard Branson Virgin Galactic geheten wordt hard gewerkt om hun raketvliegtuigsysteem klaar te krijgen voor de eerste commerci�le vluchten in 2012 waarbij betalende passagiers tot op 100 km hoogte worden gebracht. Op deze hoogte kan de passagier een paar minuten gewichtsloosheid ervaren, het zwarte van het heelal zien en de kromming van de aarde als bol waarnemen. Daarnaast zijn er andere bedrijven die vracht en astronauten in opdracht van NASA naar het internationale ruimte station ISS willen brengen. Orbital Sciences en Space X ontwikkelen onder contract met NASA nieuwe draagraketten en nieuwe capsules voor bemanning en vracht. Niet alleen zullen deze raketsystemen voor NASA gebruikt worden, maar het commerci�le bedrijf Bigelow Aerospace plant eigen opblaasbare ruimtestations en wil dezelfde raketten en capsules ook gebruiken om vracht en passagiers naar hun commerci�le stations te brengen. Aan de rand van deze nieuwe initiatieven zien we een hoop andere kleine bedrijven opkomen die nieuwe diensten en producten aanbieden voor de commerci�le ruimtevaart. In deze lezing zullen al deze zaken besproken worden en wordt er een voorspelling gedaan voor wanneer u zelf de ruimte in zal kunnen gaan. Arno Wielders, Space Horizon Locatie: Filmzaal van het Nationaal Luchtvaart- Themapark Aviodrome. Toegang via de hoofdentree. Aanvang: steeds om 20.00 uur. De entree is geopend vanaf 19.30 uur. Entree: � 5,00 kinderen � 2,50. Leden van de Vriendenkring NRM en de Vriendenkring Aviodrome ontvangen, op vertoon van hun jaarkaart, een korting van � 2,50 op de toegang.
7 jul. International Space Station; toekomstige leefruimte Andre Kuipers Rond 1 december 2011 zal de Nederlandse astronaut Andre Kuipers zijn tweede reis maken naar het Internationale Ruimtestation ISS. Deze keer zal hij daar ongeveer een half jaar verblijven. Gedurende zijn vorige verblijf in 2004 deed hij voornamelijk Nederlandse experimenten. Deze keer zal hij echter als Europese astronaut voornamelijk ESA experimenten doen, maar ook een paar Nederlandse experimenten uitvoeren. Dit zullen zogenaamde educatieve experimenten zijn. En deze zullen in de Europese Columbus module worden uitgevoerd. Vanaf Juni zal deze Columbus module in ware grootte opgenomen worden in de expositie van het NRM om zo als Aviodrome bezoeker de leefruimte van Andre op ware grootte te kunnen ervaren. Zeholy Pronk, NLR
20 jun. Algemene Leden Vergadering Nadere details worden zo spoedig mogelijk bekend gemaakt: zie link!
2 jun. Camera�s aan boord van ISS Arjan Kramer is operator voor Columbus faciliteiten. De afgelopen jaren heeft hij zich beziggehouden met het voorbereiden van operaties met een 3D camera die sinds februari 2010 aan boord is. In zijn presentatie zal hij echter alle aan boord zijnde camera�s behandelen: Het beeld hiernaast is gemaakt door een camera gemonteerd op de externe brandstoftank van Space Suttle Atlantis. De beelden worden gebruikt om de toestand van de brandstoftank tot en met het afwerpen ervan goed te kunnen volgen. De Europese ISS module Columbus is voorzien van 2 interne camera�s zogenaamde VCA (Video Camera Assemblies). Daarmee kunnen astronaut activiteiten door de grond ondersteuningsteams goed worden gevolgd, en kunnen vrijwel direct tips worden gegeven aan de astronauten. De resolutie is standaard NTSC, en er is een zoomlens beschikbaar. De Erasmus Recording Binocular 2 (ERB2) camera is in 2010 ge-upload naar de ISS module Columbus. Er zijn tests uitgevoerd en er kunnen 3-D beelden worden gemaakt in kleur en in �High Definition� kwaliteit. Arjan Kramer, NLR Locatie: Filmzaal van het Nationaal Luchtvaart- Themapark Aviodrome. Toegang via de hoofdentree. Aanvang: steeds om 20.00 uur. De entree is geopend vanaf 19.30 uur. Entree: � 5,00 kinderen � 2,50. Leden van de Vriendenkring NRM en de Vriendenkring Aviodrome ontvangen, op vertoon van hun jaarkaart, een korting van � 2,50 op de toegang.
30 mei. Kabels in de ruimte TU Delft Actueel Agenda Wetenschapsagenda Promotie: Ruimtevaart door M&C Promotie van De heer Ir. M. Kruijff: "Tethers in Space - A Propellantless Propulsion In-orbit Demonstration" 30 mei 2011 | 10:00 uur plaats: Aula TU Delft De heer Ir. M. Kruijff | Ingenieur luchtvaart en ruimtevaart, Nederland promotor 1 | Prof.dr. E.K.A. Gill LR promotor 2 | Prof.dr. W.J. Ockels LR Tethers in Space - A Propellantless Propulsion In-orbit Demonstration Tethers zijn kabels die satellieten of andere eindmassa's verbinden in een baan om de aarde. De leegte van de ruimte en de bijna-gewichtloosheid daar maakt het mogelijk zeer lange kabels af te wikkelen. Door gebruik te maken van basisprincipes uit de natuurkunde maken tethers allerhande unieke toepassingen mogelijk, zonder daarvoor stuwstof te hoeven verbruiken. Voorbeelden zijn het leveren van comfortabele kunstmatige zwaartekracht of het verwijderen van ruimteafval. Toch worden tethers nog niet toegepast - er lijkt een "kloof van scepsis" te bestaan. Een veilige tether en dito afwikkelsysteem zijn daarom ontworpen en hun effectiviteit is in eerste instantie vastgesteld door middel van simulatie en innovatieve grondtesten. Door middel van een "hands-on", educatieve aanpak, zijn met zeer beperkte middelen twee ruimte-experimenten ontwikkeld en gelanceerd: de Young Engineers' Satellites YES en YES2. In September 2007 is de 32-km lange YES2 tether volledig afgewikkeld in een baan om de aarde. Hiermee is vervolgens een door studenten gebouwde kleine terugkeercapsule boven Kazachstan de atmosfeer ingeslingerd. Dit werk beschrijft het ontwerp en de analyse die is uitgevoerd om het vertrouwen in tethers te vergroten en het ontwerpen en uitvoeren van toekomstige tetherexperimenten te vergemakkelijken. Meer informatie? Voor inzage in proefschriften van de promovendi kunt u kijken in de TU Delft Repository op: repository.tudelft.nl. TU Delft Repository is de digitale vindplaats van openbare publicaties van de TU Delft. Proefschriften zullen binnen een paar weken na de desbetreffende promotie in de Repository te vinden zijn.
27 mei. Voortstuwingssystemen in de ruimtevaart Plaats: TNO, Lange Kleiweg 127, Rijswijk (nabij Delft-Noord) Datum: vrijdag 27 mei 2011, 14-17 u Inleiding: Een belangrijk element in de ruimtevaart zijn voortstuwingssystemen en componenten in satellieten en raketten zoals koudgassystemen en ontstekers. Nederland heeft op dit gebied een grote reputatie. De investeringen en revenuen op dit gebied lopen in de tientallen miljoenen euro’s in de laatste jaren. Hoog nodig dat de NVR hieraan weer aandacht besteed met een middagbijeenkomst bij TNO, waarbij bedrijven, instellingen en de TU Delft lezingen geven over nagenoeg alle belangrijke aspecten zoals systemen voor ESA satellieten, ontstekers in Ariane en componenten als koelgasgeneratoren. Korte toelichting voortstuwing in Nederland Bradford Engineering in Heerle N-Br, levert al jaren vele voortstuwingssystemen en componenten aan o.a. ESA, Zweden en het VK voor satellieten waaronder GOCE, Swarm, ADM-Aeolus, Proba en Prisma. APP in Klundert N-Br, ontwikkelt en vervaardigt al tientallen jaren honderden ontstekers voor o.a. de zware Ariane-5 raket en de nieuwe Vega kleinere raket. TNO Defensie en Veiligheid werkt nauw samen met oa Bradford, APP, CGG en TUD aan een veelvoud aan systemen en componenten. Zo verricht TNO onderzoek aan o.a. ontstekers, gasgeneratoren en micropropulsie. De MKB CGG (Cool Gas Generator) werkt nauw samen met o.a. TNO en APP over componenten. Op de TU Delft, Faculteit L&R vindt al meer dan 50 jaar belangwekkend onderzoek op dit gebied plaats. Programma: Welkom door middagvoorzitter Dr Ir. G. Blaauw, TNO Introductie voortstuwing in NL: expertise, belang en vooruitzichten, Ir D. de Hoop, oud-NIVR en oud-gedelegeerde ESA PB-Ariane; Micro-propulsie systemen, Ir Flavia Tata Nardini, TNO Rijswijk; Voortstuwingssystemen en componenten voor satellieten als GOCE en Swarm, Ir P. van Put, Bradford Engineering; Ontstekers voor raketten en lanceervoertuigen, Ir..E. Vermeulen, APP; Pauze Koelgasgeneratoren in de ruimtevaart; spin-off, Ir B. Sanders MBA, CGG en TNO; Onderzoek op de TU Delft op het gebied van ruimtevaart-voortstuwing en nanospace Initiatief, Ir B. Zandbergen, en Ir Dr. Chr.Verhoeven, TU Delft Faculteit L&R; Discussie; borrel; gelegenheid bezoek TNO faciliteiten over voortstuwing Aanmelding nodig bij Secretariaat NVR: secretariaat@ruimtevaart-nvr.nl
23 mei. Japanese Space Programme Mon 23 May 20:00 - 21:30 Of course everyone is familiar with the great space projects of ESA and NASA. Not very well known is the Japanese space program. This is definitely not justified, the Japanese launched there first satellite already back in 1970, followed by a lot of interesting missions like an own module on the ISS, Kibo. This is why Peter Buist will give a lecture about the Japanese space programme. Peter has lived and worked in Japan for more than 8 years and still works together with Japanese partners on multiple space projects. His lecture will give an introduction about the history, organization, missions and future of the Japanese space programme. So if you are interested in space, make sure you visit this lecture. The lecture will take place on May 23rd in lecture room A at the faculty of Aerospace Engineering Kluyverweg 1, 2629 HS Delft, Delft University of Technology, and will start at 20:00. The lecture is organized by the Space Department (Ruimtevaart Dispuut) but NVR members are welcome to attend. It is not necessary to register for this event.
12 mei. Hubble Op 12 mei verzorgt NVR voor haar leden een Hubble vertoning in Omniversum te Den Haag. De voorstelling start om 18u. Aanmelden kan via secretariaat@ruimtevaart-nvr.nl of 071-364 97 27. De kosten voor deze avond zijn € 5,00.
5 mei. Het nieuwe Amerikaanse Ruimtevaartprogramma In 2003 kondigde de toenmalige president Bush een radicale koerswijziging aan voor de Amerikaanse bemande ruimtevaart. Een terugkeer naar de Maan in 2020 werd het eerste doel van dit Constellation programma, als eerste stap naar het einddoel: Mars. Nu, 8 jaar later, is men nog niet ver gekomen, door een sinds de jaren zeventig Amerikaans politiek proces van onderfinanciering. Ronald Klompe zal toelichten wat hiervan de oorzaken en gevolgen zijn. Daarnaast zal hij ingaan op de achterliggende oorzaken van het afblazen van het Constellation programma, waaraan de rol van één man in hoge mate aan heeft bijgedragen. Tenslotte zal een beeld worden geschetst van de inmiddels goedgekeurde nieuwe plannen en een inschatting worden gegeven van het realiteitsgehalte ervan. Ronald Klompe, Nationaal Ruimtevaart Museum Locatie: Filmzaal van het Nationaal Luchtvaart- Themapark Aviodrome. Toegang via de hoofdentree. Aanvang: steeds om 20.00 uur. De entree is geopend vanaf 19.30 uur. Entree: € 5,00 kinderen € 2,50. Leden van de Vriendenkring NRM en de Vriendenkring Aviodrome ontvangen, op vertoon van hun jaarkaart, een korting van € 2,50 op de toegang.
29 apr. ISU Talk Dr. Michael Simpson will give a talk, followed by a debate involving several alumni of ISU working in the Netherlands. There will be time for Q&A. This event is co-hosted by the International Institute of Air and Space Law (IIASL) and the Netherlands Society for Aerospace (NVR). Drinks will be offered Location: International Tax Center, Leiden University, Rapenburg 65, Leiden Arrival: 17.30 hrs Start: 18.00 hrs Drinks: 19.15 hrs End: 20.15 hrs Registration: Attendance is free of charge but please register by sending an email to secretariaat@ruimtevaart-nvr.nl
10 apr. Dag van Gagarin @ Space Expo Viering van de Dag van Gagarin Op 12 april is het precies 50 jaar geleden dat Rusland de eerste mens in de ruimte bracht. Met de vlucht van Joeri Gagarin begon de bemande ruimtevaart. Om dit in Nederland te vieren organiseert Space Expo in Noordwijk op zondag 10 april van 10.00 uur tot 17.00 uur de “Dag van Gagarin”. Tijdens verschillende presentaties en op een ruimtevaartmarkt wordt stil gestaan bij 50 jaar bemande ruimtevaart. Programma Presentatie 50 jaar Joeri Gagarin Space Expo’s ruimtevaartdeskundige Hans van der Lande verzorgt om 14.00 uur een lezing over Joeri Gagarin, zijn vlucht en de mythes. Bekend is dat hij in 108 minuten een ruimtevlucht maakte maar... was hij ook echt de eerste mens in de ruimte? Waar kwam hij vandaan en hoe is het hem na zijn historische vlucht vergaan? Wat heeft zijn ruimtevlucht voor de mensheid betekend? En wat heeft André Kuipers, als hij eind van het jaar wordt gelanceerd, nog te maken met Joeri Gagarin? De antwoorden op al deze vragen worden in een boeiende presentatie gegeven. Flip de Beer in het spoor van Gagarin Ook Flip de Beer, bekend van het NTR-schooltv programma “Koekeloere”, wil graag net als Joeri Gagarin de ruimte in. Met de hulp van alle kinderen gaat hij oefenen voor astronaut. Zo komen onze toekomstige astronauten alles te weten over hoe het is om met een raket gelanceerd te worden en straks in de ruimte rond te zweven. (Geschikt voor kinderen van 5 tot 8 jaar) Gagarin’s “zonen uit andere werelden”; Stormtroopers! Al meer dan 543 mensen zijn in navolging van Joeri Gagarin de ruimte in geweest. Stormtroopers kwamen ze daar nog niet tegen, maar ze zijn wel te vinden op de Dag van Gagarin op 10 april in Space Expo. Leden van de kostuumgroep “The Dutch Garrisson” gaan graag als Stormtrooper of ander personage uit de populaire Star Wars films op de foto en laten u kennismaken met hun passie. Lancering graphic novel Gagarin – Het grootste avontuur van de mensheid Een absolute primeur is de lancering van een beeldverhaal over Gagarin. Met oog voor detail volgen we de “Columbus van de kosmos” op diens heikele ruimteavontuur. Cultuurreporter Rob van Scheers verdiepte zich ter plekke in Moskou en op de ruimtebasis Baikonoer in de achtergronden en schreef het scenario. Tekenaar Gustavo Garcia wist vervolgens precies de juiste sfeer te treffen. Het resultaat is een boek dat leest als een adembenemende avonturenroman. Pojechali! ("Daar gaan we!") Ruimtevaartmarkt Op de Dag van Gagarin organiseert Space Expo voor de 10e keer in haar bestaan een ruimtevaartmeeting, onder de titel “Spaceday 2011". Ruimtevaartprofessionals en hobbyisten tonen hun verzameling en bieden zaken te koop aan die te maken hebben met ruimtevaart, sterrenkunde en science fiction. Aanmeldingen voor standruimte via info@space-expo.nl Science achter de sciencefiction; Natuurkunde van de onmogelijkheden Met de vlucht van Joeri Gagarin werd een stukje science fiction realiteit. Mensen gingen ruimtereizen maken. Maar wat is er nu allemaal mogelijk? Wat is de werkelijkheid en wat nog fantasie? Aan de hand van voorbeelden uit films en tv-series onderzoeken we wat nu al mogelijk is en waarop de realiteit is gebaseerd. Deze lezing wordt verzorgd door de Jongeren Sterrenkunde Vereniging JWG. Deze vereniging is speciaal voor jongeren van 8 tot 21 jaar die geïnteresseerd zijn in sterrenkunde. Ontdekkingen met de Hubble ruimtetelescoop Ruimteonderzoek heeft met de ruimtevaart een enorme vlucht genomen. De schat aan nieuwe en extreem waardevolle informatie die de Hubble ruimtetelescoop heeft opgeleverd is bijzonder groot. Tijdens een informatieve lezing wordt stilgestaan bij de ontdekkingen met dit wonderbaarlijke instrument. Openingstijden Op de Dag van Gagarin is Space Expo van 10.00 uur tot 17.00 uur open voor het publiek. Het programma is doorlopend. Op de dag zelf worden de aanvangstijden van de lezingen bekend gemaakt.
8 apr. Yuri's Night @ Space Expo Join the biggest Space Party in the Netherlands! Friday 8 April 2011 at Space Expo Yuri's Night is a worldwide celebration to commemorate the first human spaceflight by Russian Cosmonaut Yuri Gagarin on 12 April 1961. 50 years later, celebrate the anniversary of this historical event in the exceptional Space Expo in Noordwijk! Come and party in the extraordinary Space Expo and its exhibition area! Dance on the space vibes generated by DJ Dre and DJ Robert Feelgood! Enjoy the journey from and back to the Leiden Centraal space port by embarking on the Space Shuttle Buses! Savour a variety of earthly beverages, in particular your free Welcome Drink! Get your tickets for this unique experience now and make yourself ready for the countdown to the stars!
7 apr. Vijftig jaar mensen in de ruimte Op 12 april 2011 is het vijftig jaar geleden, dat Joeri Gagarin als eerste mens de ruimte in ging. Sindsdien zijn er meer dan 500 mannen en vrouwen in zijn voetsporen getreden. Piet Smolders zal in zijn lezing vertellen over verleden, heden en toekomst van reizen in de kosmos. Hij vertelt onder meer over bijzondere ontmoetingen met ruimtevaarders en over de kosmische visie die wij ons zo langzamerhand eigen zouden moeten maken. Voorlopig zijn we nog bewoners van de planeet Aarde, maar we maken wel deel uit van een heelal dat waarschijnlijk wemelt van (intelligent) leven. Piet Smolders , Wetenschapsjournalist Locatie: Filmzaal van het Nationaal Luchtvaart- Themapark Aviodrome. Toegang via de hoofdentree. Aanvang: steeds om 20.00 uur. De entree is geopend vanaf 19.30 uur. Entree: € 5,00 kinderen € 2,50. Leden van de Vriendenkring NRM en de Vriendenkring Aviodrome ontvangen, op vertoon van hun jaarkaart, een korting van € 2,50 op de toegang.
25 mrt. Satellieten Promotie: Satellieten door M&C Promotie van De heer Ir. E.N. Doornbos: "Thermospheric Density and Wind Determination from Satellite Dynamics" 25 maart 2011 | 12:30 uur plaats: Aula TU Delft De heer Ir. E.N. Doornbos | ingenieur luchtvaart en ruimtevaarttechniek, Nederland promotor | Prof.ir. B.A.C. Ambrosius LR coprom. | Dr.ir. P.N.A.M. Visser UHD-LR De atmosfeer wordt vaak voorgesteld als een dunne deken die onze planeet bedekt, strikt gescheiden van het vacuüm in de ruimte. In de werkelijkheid is de overgang geleidelijk, en op de hoogte van satellieten in een lage omloopbaan bevindt zich nog steeds een kleine hoeveelheid lucht. Omdat deze satellieten een zeer hoge snelheid hebben kan hun beweging toch beïnvloed worden door de luchtdichtheid en wind op deze hoogte. Deze invloed kan gemeten worden met behulp van baanbepalingsinstrumentatie en versnellingsmeters. Voor het verwerken van deze metingen tot informatie over de luchtdichtheid en windsnelheid is het nodig om de aërodynamica en andere krachten die op de satellieten werken nauwkeurig te modelleren. De resulterende luchtdichtheid- en windobservaties laten de sterke interactie zien tussen zonneactiviteit en de bovenste laag van de atmosfeer van de Aarde.
25 mrt. Themabijeenkomst 'Ruimte voor Gezondheid' Wat kan ruimtevaarttechnologie bijdragen aan verbeteringen in de medische wereld? In eerste instantie lijken beide werelden lichtjaren van elkaar verwijderd. Tijdens deze themabijeenkomst laten wij u zien dat er interessante overeenkomsten zijn. Programma 9:00-9:30 Inloop met koffie en thee 9:30-10:15 Imaging: twee werelden komen samen 10:15-11:45Deelsessie 1 Mogelijkheden voor stralingsdetectie /imaging Deelsessie 2State-of-the-artgegevensverwerking/ beeldanalyse 12:15-13:00Afronding en lunch. Voor meer informatie Janneke Boerman, boerman@kennisalliantie.nl
24 mrt. European Satellite Navigation Competition Creatieve en inventieve personen worden door uitgedaagd om zich in te schrijven voor de European Satellite Navigation Competition. ESNC regio Nederland, georganiseerd door de Kennisalliantie, zoekt innovatieve nieuwe toepassingen voor satellietnavigatie. Naast de welbekende TomTom in de auto kun je navigatiesatellieten op nog veel meer manieren gebruiken. Inzendingen voor eerdere ESNC edities waren een blindengeleidesysteem, interactieve stadsrondleidingen en live racen op de computer tegen professionele autocoureurs. Allemaal met behulp van satelliettechnologie.Meer info via de link.
22 mrt. Raketmotoren TU Delft Actueel Agenda Wetenschapsagenda Promotie: Raketmotoren door M&C Promotie van De heer M. Sliphorst: "High Frequency Combustion Instabilities of L0x / CH4 Spray Flames in rocket engine combustion chambers" 22 maart 2011 | 12:30 uur plaats: Aula TU Delft De heer M. Sliphorst | ingenieur luchtvaart en ruimtevaart, Nederland promotor | Prof.dr. D.J.E.M. Roekaerts TNW Vanaf het begin van de ruimtevaart in de jaren ’40, en de daarbij horende ontwikkeling van raket motoren met vloeibare stuwstoffen, waren verbrandings-instabiliteiten een groot probleem. Een hoog frequente verbrandingsinstabiliteit (HFVI) is de interactie tussen verbranding en het akoestische veld in de verbrandingskamer. Het vaagt de thermische grenslaag weg waardoor de warmteoverdracht toeneemt en mogelijk de prestatie afneemt, en zelfs de motor uit elkaar kan scheuren en de missie verloren gaat. Het belangrijkste doel van dit onderzoek is een paar stappen te zetten naar een beter fysisch begrip van HFVI door de interactie tussen vlam en akoestisch veld experimenteel te onderzoeken in een speciaal voor dit onderzoek ontworpen verbrandingskamer. Met de grote hoeveelheid verzamelde data werden goed gedefinieerde, in ruimte en tijd opgeloste, akoestische velden van de eerste eigenmode gevonden, met hoge mate van consistentie. Deze akoestische velden werden met succes gecorreleerd met de gemeten vlam-emissie, en onderbouwde de conclusies betreffende koppelings- en drijfmechanismen van HFVI.
10 mrt. De extremen in de wereld van de natuurkunde On Thursday, March 10 at 8pm Gerard 't Hooft will give a lecture for general audience with the title “De extremen in de wereld van de natuurkunde” Place: Aula of the Academiegebouw , Broestraat 5 ( see map ) Short summary: De natuur laat vreemde verschijnselen zien wanneer men naar extreme omstandigheden op zoek gaat: extreme snelheden, extreme afmetingen (heel groot of heel klein), extreme temperaturen of dichtheden. Er zijn nog steeds grenzen waar onze kennis ophoudt, en soms begrijpen we zelfs niet meer hoe de natuurwetten daar geformuleerd moeten worden. Daarom valt er van experimentele en theoretische studie van de extremen veel te leren. De vraag doet zich dan ook voor waarom er extremen zijn. Hoe komt het dat het heelal zo veel uitzonderlijke objecten en situaties kent?
8 mrt. Search for Life Op dinsdag 8 maart organiseert de VSV 'Leonardo da Vinci' haar jaarlijkse symposium. Dit jaar wordt de zoektocht naar buitenaards leven behandelt onder de titel "Search for Life: Finding elements of existence". Zes (internationale) sprekers behandelen de verschillende aspecten waaronder de zoekmethoden. Waar bevinden zich de bouwstenen van leven, welke instrumentatie wordt gebruikt en waar focussen toekomstige missies zich op? Het symposium zal een platform vormen waarop de nieuwe visies op de zoektocht naar leven gepresenteerd worden. Ook is er ruimte voor discussie. Het symposium zal worden bezocht door studenten van de TU Delft, alsmede bezoekers uit het bedrijfsleven. Speciaal voor NVR-leden is de toegangsprijs €35,-. Dagvoorzitter is Prof. Heinz Stoewer. Hieronder zijn de sprekers weergegeven: Prof.Dr. Ewine van Dishoeck, Universiteit Leiden Wat is de ontwikkeling van ons zonnestelsel, waar kunnen we de bouwstenen van leven vinden? Dr. Jack Cohen, Engeland Hoe was de ontwikkeling van leven op aarde? Welke vormen van leven kennen wij? Prof.Dr. Frank Israel, Universiteit Leiden Wat is de mogelijkheid dat leven ergens anders bestaat? Dr. Jorge Vago, Project Scientist ExoMars Missie, ESA – ESTEC Wat weten we over de mogelijke vormen van leven op Mars? LifeMarkerChip, Dutch Space Welke ontdekkingen kunnen we verwachten van de 'LifeMarkerChip'? Dr. Gerda Horneck, Institute of Life Sciences, DLR, Duitsland Welke fysiologische uitdagen hebben astronauten tijdens uitgebreide ruimtereizen? Meer informatie en aanmelden kan via www.searchforlife.nl. Datum: 8 maart 2011 Locatie: TU Delft Auditorium Kosten NVR-leden: €35,-. (Kies ‘DAG-member’ bij aanmelding en voeg de opmerking 'NVR-lid' toe aan het registratieformulier).
4 mrt. PAX AMERICANA filmavond Vrijdagavond 4 maart organiseert de Nederlandse Vereniging voor Ruimtevaart een filmavond met de film Pax Americana. Het programma is: 17.30 – 18.00: Inloop, 18.00 – 19.00: Film, 19.00 - 20.00: Borrel. Locatie: Leiden Law School, Kamerlingh Onnes gebouw, Lorentz Zaal, Steenschuur 25, 2311 ES Leiden. Aanmelden via: secretariaat@ruimtevaart-nvr.nl of 071- 364 97 27 (uiterlijk 23 februari 2011)
3 mrt. ESA’s Aardobservatie Satellieten ESA’s Aardobservatie Satellieten - Meten is weten Het ESA “Living Planet”programma heeft ten doel een bijdrage te leveren aan een meetnetwerk om de huidige status in kaart te brengen en daarmee de kennis verbeteren van processen die zich in, op en rond de aarde afspelen. De multifunctionele satellieten ERS-1 en -2 en Envisat hebben de weg gebaand voor het huidige Earth Explorer programma, met wetenschappelijke satellieten, en voor GMES, met operationele (Sentinel) satellieten. De in 2009 en 2010 gelanceerde Earth Explorer satellieten GOCE, voor zwaartekrachtveld metingen, SMOS, voor bodemvocht en oceaan zoutgehalte bepalingen, en CryoSat, voor verbeterd inzicht in de verdeling van land- en zee-ijs, zullen worden besproken. Daarna wordt er verband gelegd tussen de satellietmetingen van ESA in het algemeen en hun bijdrage aan het begrip van de wereldwijde veranderingen zoals klimaat en zeespiegelstijging. (De Sentinel satellieten zullen worden besproken in de lezing van 2 juni). Roger Haagmans, Hoofd Earth Surfaces and Interior Section, Mission Science Division, ESA-ESTEC Locatie: Filmzaal van het Nationaal Luchtvaart- Themapark Aviodrome. Toegang via de hoofdentree. Aanvang: steeds om 20.00 uur. De entree is geopend vanaf 19.30 uur. Entree: € 5,00 kinderen € 2,50. Leden van de Vriendenkring NRM en de Vriendenkring Aviodrome ontvangen, op vertoon van hun jaarkaart, een korting van € 2,50 op de toegang.
21 feb. De geschiedenis van de sterrenkunde: deel 2 De ontdekking van het uitdijend heelal en de mysteries van de moderne sterrenkunde Dankzij de telescoop werd het Melkwegstelsel in kaart gebracht, en ontdekten sterrenkundigen dat onze Melkweg slechts een van de talloze sterrenstelsels in het heelal is. De moderne visie op de kosmos ontstond begin twintigste eeuw, met het werk van Edwin Hubble. De mens ontdekte zijn ondergeschikte plek in ruimte en tijd. De ontdekking van 'onzichtbaar licht', zoals radiostraling en röntgenstraling, bood een totaal nieuwe kijk op het heelal. Ruimtevaart maakte het mogelijk om andere hemellichamen te bezoeken en instrumenten boven de storende dampkring te tillen. Dankzij computertechnologie konden reusachtige telescopen worden gebouwd. Maar het nieuwe heelal dat de afgelopen decennia is ontdekt, is er niet veel begrijpelijker op geworden. Spreker Govert Schilling, sterrekundejournalist Tijd en plaats 19.30 uur tot 22.00 uur Lipsiusgebouw (1175), Cleveringaplaats 1, Leiden
18 feb. Inauguratierede Prof. Dr. Imke de Pater bij TU Delft Prof. Dr. Imke de Pater, een vooraanstaand wetenschapper op het gebied van planeetonderzoek, bekleedt vanaf vandaag de leerstoel 'Solar System Exploration' bij de faculteit Lucht- en Ruimtevaart van de TU Delft. De inauguratie begint om 15:00 uur in de Aula van de TU Delft.
10 feb. Grenzen aan ruimte en tijd Is het heelal begrensd in de ruimte? Is "tijd" er altijd of is die ooit begonnen? Kan "tijd" ook ophouden? Er zijn verschillende heelalmodellen denkbaar waarin dit allemaal mogelijk is, maar is dit ook het geval? In welk heelal leven wij? Het waarneembare heelal is eindig omdat het licht dat we zien er niet langer over gedaan kan hebben dan de leeftijd van het heelal. In een versneld uitdijend heelal zoals de onze, blijkt er een grens te zijn, die de gebeurtenishorizon van het heelal genoemd wordt. Deze nieuwe horizon is dichterbij dan de grens van het waarneembare heelal. In deze voordracht spelen we met verleden, heden en toekomst en de grenzen daaraan. We zullen zien dat een eventuele buitenaardse beschaving buiten die nieuwe horizon wel de aarde kan zien, maar bijvoorbeeld nooit onze radio- en televisie- uitzendingen kan ontvangen. Donderdag 10 februari, 20h00 • Aula Minderbroedersberg 4-6, Maastricht • Toegang gratis • Prof. dr. John Heise, hoogleraar hoge-energie-astrofysica, Un. Utrecht
10 feb. UFO's; waanbeelden of signalen van buitenaards leven Dr. Coen Vermeeren In de serie: Brainspotting 10/02/11 van 16H00 tot 17H30 C1.89 Saxion Deventer Donderdag 2 december, persconferentie NASA. Nee, het is geen E.T. Maar buitenaardsleven blijkt nog steeds mogelijk. De ruimtevaartorganisatie onthulde een bijzondere ontdekking in de zoektocht naar nieuwe levensvormen. Er is op aarde een bacterie gevonden dat aantoont dat leven op aarde en daarbuiten mogelijk is buiten de belangrijkste stoffen koolstof, waterstof, zuurstof, stikstof, zwavel en fosfor die tot dusverre als meest essentieel werden beschouwd. Unidentified Flying Objects worden in de volksmond nog gemakkelijk terzijde geschoven als spinsels van fantasten, maar het feit is dat er veel betrouwbare bronnen zijn die iets gezien hebben. Wat voor iets? Over welke feiten hebben we het precies en hoe onderscheiden we die van fictie? Coen Vermeeren bepleit en toont aan dat mensen die een UFO hebben gezien geen onzin praten. Astronomen zijn ervan overtuigd dat elders in het heelal leven is, zoals er leven is op aarde. Is het dan raar UFO’s te zien als voertuigen van buitenaardse wezen die onze planeet bezoeken? Welke aanwijzingen hebben we dat zij van buitenaardse en niet van aardse origine zijn? Wat kunnen we zeggen over de gebruikte detectietechnologie? Vragen waarop Coen Vermeeren (dr. Ir) antwoorden geeft. Hij is Luchtvaart- en Ruimtevaartdeskundige en hoofd Studium Generale van de TUDelft. Zijn lezingen over UFO’s voor studenten en collega’s hebben veel reacties opgeroepen en zijn de meest bekeken SG Delft online lezingen ooit. Gratis en vrij toegankelijk voor iedereen! Meer informatie: saxion.nl/studiumgenerale s.j.zwolle@saxion.nl of 06 20313973 (Saskia Zwolle)/ o.m.c.mennink@saxion.nl of 06 12428090 (Odiel Mennink)
7 feb. De geschiedenis van de sterrenkunde: deel 1 Van de oudheid tot de uitvinding van de telescoop Al vele duizenden jaren lang kijkt de mens nieuwsgierig naar boven, en probeert hij de wonderlijke wereld van de hemellichamen te begrijpen. In de tijd van de Grieken leidde dat tot de eerste samenhangende kijk op de kosmos. Het geocentrische wereldbeeld van Aristoteles en Ptolemaeus zou anderhalf millennium onze blik op het heelal bepalen. Pas halverwege de zestiende eeuw moest het geocentrisch wereldbeeld van de Grieken plaats maken voor het heliocentrische wereldbeeld van Copernicus, met de zon in het midden. Kort daarna werd in Nederland de telescoop uitgevonden, waarmee de ontwikkeling van de astronomie in een stroomversnelling kwam. Sterrenkunde werd eindelijk een wetenschap. Spreker Govert Schilling, sterrenkundejournalist Tijd en plaats 19.30 - 22.00 uur zaal 011, Lipsiusgebouw (1175), Cleveringaplaats 1, Leiden Toegang is gratis! Geen aanmelding nodig. Iedereen is welkom!
3 feb. Waar vliegen satellieten? Sinds de koude oorlog vliegen satellieten rond de aarde met elk een eigen doel. Sommige satellieten vliegen zelfs nog veel verder. Waar vliegen satellieten nu eigenlijk precies? en waarom juist daar? Na een korte theoretische introductie over de Astrodynamica, ofwel de leer van de vliegbeweging in de ruimte, zullen vele voorbeelden volgen van verschillende satellietbanen en de daarbij behorende missies. Antwoorden zullen gegeven worden op vraagstukken zoals: Hoe naar Mars? Hoe naar de Maan? Wat zijn Lagrange punten? Wat is een gravity pull? Waarom blijven satellieten niet op hun plek in een geostationaire baan? Wat ging er bijna mis tijdens de missie van Apollo 13? Wat was er zo bijzonder aan de Voyager missie, de reis naar de buitenste planeten van ons zonnestelsel? Ook zal er aandacht besteed worden aan een steeds groter wordend probleem, namelijk de toename van ruimtepuin in een baan om de aarde. Vooral voor bemande missies aan boord van het ISS vormt deze toename een serieuze bedreiging. Hoe kan dit probleem nu en in de toekomst opgelost worden? Arnaud van Kleef - NLR Locatie: Filmzaal van het Nationaal Luchtvaart- Themapark Aviodrome. Toegang via de hoofdentree. Aanvang: steeds om 20.00 uur. De entree is geopend vanaf 19.30 uur. Entree: € 5,00 kinderen € 2,50. Leden van de Vriendenkring NRM en de Vriendenkring Aviodrome ontvangen, op vertoon van hun jaarkaart, een korting van € 2,50 op de toegang.
6 jan. Het recht in de ruimte Luchtledig maar niet wetteloos: Het recht in de ruimte. Sinds een halve eeuw ontplooit de mens activiteiten in de ruimte. Bemande en onbemande ruimtevaart, van telecommunicatie, meteorologie en aardobservatie tot aan een permanent bewoond ruimtestation en zelfs privé reisjes naar de juridisch niet bestaande grens tussen lucht en ruimte. Niet meer dan logisch dus, dat er al meer dan 40 jaar "ruimterecht" bestaat, hoewel dat nog steeds velen verbaast. Tijdens deze lezing zal worden ingegaan op het ontstaan en de basisbeginselen van het internationale ruimterecht, ook op de meer recente ontwikkelingen van nationale wetgeving, waaronder de Nederlandse. Tevens zal een aantal voorbeelden worden besproken die het belang van regulering illustreren, zoals ruimte-afval, botsingen tussen satellieten, ruimtetourisme, en de recente eigendomsclaim over de zon door een Spaanse vrouw en vergelijkbare claims over (stukken van) de Maan. Tanja Masson-Zwaan, Vice-Directeur Internationaal Instituut voor Lucht en Ruimterecht, Universiteit Leiden Locatie: Filmzaal van het Nationaal Luchtvaart- Themapark Aviodrome. Toegang via de hoofdentree. Aanvang: steeds om 20.00 uur. De entree is geopend vanaf 19.30 uur. Entree: € 5,00 kinderen € 2,50. Leden van de Vriendenkring NRM en de Vriendenkring Aviodrome ontvangen, op vertoon van hun jaarkaart, een korting van € 2,50 op de toegang.
9 dec. Distributed space systems ¨C past present and future Presented by Prof.dr. Eberhard Gill Department of Aerospace engineering - TU Delft Most of us are using distributed systems in space on a daily basis - whether we navigate our car using the Global Positioning System or whether we watch TV using one of the ASTRA communication satellites. Both systems rely on a specific distribution of multiple satellites in space. But why are these systems distributed? And in which flavors do they come? For which purposes have these systems been used in the past, what is the state©\ofthe©\ art and how will they revolutionize the way of doing spaceflight in the future? Based on a general description of the nature of distributed space systems, fascinating examples of past, present and future space missions are being presented. The talk will be held at Hippolytusbuurt 14 Delft December 9th 2010 20:30
2 dec. Nationaal Ruimtevaartmuseum lezing: Waar vliegen satellieten? Een baan in de ruimtevaart. Door Arnaud van Kleef, NLR. Arnaud van Kleef werkt bij het NLR aan het berekenen en simuleren van missies, banen en standregeling van satellieten. Deze onderwerpen worden vaak als technisch moeilijk en onbegrijpbaar beschouwd. Arnaud zal aan de hand van een korte theoretische introductie, voorbeelden en hulpmiddelen trachten de astrodynamica voor leken begrijpbaar te maken. Antwoorden zullen gegeven worden op vraagstukken als: banen naar de Maan en naar Mars, Lagrange punten, onstabiliteit van geostationaire banen, de Voyager missie, wat er bijna mis ging tijdens de Apollo 13 missie. Ook zal aandacht besteed worden aan het probleem van de toename van ruimtepuin in een baan om de Aarde.
20 nov. Buitenaards leven Op 20 november staat het symposium, georganiseerd door Vereniging Gemma Frisius, afdeling Friesland van de KNVWS geheel in het teken van de speurtocht naar buitenaards leven. Aanvangstijd: 12.30 uur. Locatie: Eden Oranje Hotel, Stationsweg 4, Leeuwarden. Programma 12.30 uur Zaal open (onderling contact, stands en expo bekijken). 13.00 uur Opening symposium door dagvoorzitter Hidde Kriele. 13.15 uur Voordracht door Hoogleraar Prof. Dr. M.C. (Marco) Spaans. “Het ontstaan van het leven op de planeet Aarde” 14.15 uur Pauze (stands en expo bekijken). 14.45 uur Voordracht door drs. K.J.J. Mook. “SETI en de Fermi Paradox: de oorverdovende stilte, is de Aarde een unieke planeet?” 15.30 uur Pauze (stands en expo bekijken). 16.00 uur Voordracht door wetenschapsjournalist en ruimtevaartexpert Piet Smolders. “Buitenaards leven, geen mythe maar werkelijkheid” 17.00 uur Discussie 17.30 uur Sluiting door dagvoorzitter Hidde Kriele. Toegangsprijs € 10,-. Aanmelding K.J.J. Mook, tel. 06-22647705 of per e-mail: ator2338@xs4all.nl Voor meer informatie, zie: http://www.sterrenkunde.nl/knvws-friesland/
4 nov. Nationaal Ruimtevaartmuseum lezing: Inzoomen op de Zon. Door Frans Snik, Sterrenkundig Instituut Utrecht. De Zon is de enige ster die in detail onderzocht kan worden. Nieuwe zonnetelescopen op aarde en in de ruimte leveren spectaculaire en soms verrassende beelden. Een aantal fenomenen, zoals de elf-jarige cyclus van zonnevlekken en het ontstaan van zonnevlammen kan zelfs met de huidige waarnemingen niet goed verklaard worden. Het onbegrepen explosieve karakter van de Zon heeft grote invloed op ons dagelijks leven en mogelijk een kleine, maar significante invloed op het klimaat op aarde. Een overzicht wordt gegeven van historische en huidige waarnemingen van de Zon en een introductie van zonnetelescopen van de toekomst, die onder meer in Utrecht ontwikkeld worden.
28 okt. Lezing Herschel/HIFI De sterrenkunde in Nederland staat in de wereld vooraan. Voor het beste sterrenkundige onderzoek is het noodzakelijk om als eerste toegang te hebben tot nieuwe waarneemfaciliteiten, zowel op de grond als in de ruimte. Daarom zijn de Nederlandse astronomen vanaf de lancering van de Spoetnik in 1957 betrokken ge-weest bij het opzetten en uitvoeren van astronomische projecten in de ruimte. Dat betrof alle spec-traal gebieden die niet toegankelijk zijn vanaf de grond. Eerst kwam het ultraviolet aan de beurt, daarna het rontgen gebied, later ook Gamma stralen gebied en het verre infrarood. Of een gebied toegankelijk gemaakt kon worden hing af van het ontwikkelen van voldoende gevoelige ‘ogen’, detectoren genoemd. Pas in de tachtiger jaren zijn er detectoren ontwikkeld voor het ver-infrarood en eind negentiger jaren voor het z.g. submm gebied. De op 14 mei 2009 gelanceerde Herschel satelliet werkt met deze nieuwe submm ‘ogen’. De lezingen geven een overzicht over de Herschel satelliet en zijn 3 instrumenten. Eén van die drie, het HIFI in-strument (gebouwd onder Nederlandse directie), wordt wat uitgebreider toegelicht. Ook komen de bereikte wetenschappelijke resultaten tot nu toe aan bod.
9 okt. KNVWS/NVR symposium 'Planeetatmosferen' Atmosfeer, afstammend van de Griekse woorden atmos en spharia dat zoveel wil zeggen als omhulling van damp. In het Nederlands zeggen we vaak dampkring en daarmee wordt eigenlijk een heel kernachtige eigenschap aangegeven. Een object dat bestaat uit gassen en dat een planeet omhult. Het feit dat de aarde een dampkring heeft, vinden we eigenlijk zo vanzelfsprekend, dat we er in ons dagelijkse leven niet eens bij stil staan hoe belangrijk die voor ons is. De aardatmosfeer beschermt ons voor een zeer groot gedeelte tegen het inslaan van buitenaardse objecten en in de hoogste lagen van de dampkring absorbeert de ozonlaag een grote hoeveelheid ultraviolette straling. Zonder dampkring zou er geen leven op onze planeet kunnen bestaan. Toch weten we nog lang niet alles van onze eigen planeetatmosfeer. De laatste jaren worden echter steeds meer vragen op dit terrein opgelost, dankzij zeer geavanceerde satellieten. Nederlandse onderzoekers, onder andere werkzaam bij KNMI en SRON, hebben daarbij al meerdere malen opzienbarende ontdekkingen gedaan. Met name op de terreinen van milieuverontreiniging en het versterkte broeikaseffect wordt de dampkring vanuit de ruimte steeds gedetailleerder in kaart gebracht. Binnen ons zonnestelsel wordt ook steeds duidelijker hoe de atmosferen van andere planeten zijn samengesteld. De zeer dichte atmosfeer van buurplaneet Venus laat zien wat er gebeurt als het broeikasgas CO2 het voornaamste bestanddeel is. Daarentegen ziet de veel kleinere planeet Mars eigenlijk nauwelijks kans om zijn eigen atmosfeer goed vast te houden. Toch blijven de verschijnselen in de atmosferen van onze buurplaneten boeien. Voor meer informatie, zie: http://www.dekoepel.nl/symposium2010.html
7 okt. Planeetonderzoeksympsium in samenwerking met het Artis Planetarium Op 7 oktober wordt er door het Artis Planetarium samen met de Nederlandse Vereniging voor Ruimtevaart een speciaal symposium over planeetonderzoek georganiseerd. Gerenommeer-de sprekers zullen het laatste nieuws brengen over planeten binnen en buiten ons zonnestelsel. De sprekers op deze avond zullen zijn: Prof. Pascale Ehrenfreund, Universiteit Leiden over Life in the Universe Dr. Bert Vermeersen, TU Delft over IJsmanen Drs. Erik Laan, TNO over Ruimtevaarttechnologie voor Planeetonderzoek Wetenschapsjournalist Govert Schilling zal vervolgens met het publiek en de sprekers in gesprek gaan over deze spraakmakende onderwerpen. Daarna wordt de planetariumvoorstelling Dawn of the Spaceage eenmalig vertoond. Een prachtig programma over de geschiedenis van 50 jaar ruimtevaart.
7 okt. Nationaal Ruimevaartmuseum lezing: Op zoek naar leven op Mars. Door Eric Boom en Guus Borst, beiden van Dutch Space. Eric Boom zal beginnen met de geschiedenis van het tot stand komen van het ESA/NASA plan voor gezamenlijke Mars missies in 2016 en 2018. Vooral de tweede missie, waarin twee van instrumenten voorziene Mars voertuigen zullen worden gelanceerd om het Marsoppervlak te onderzoeken, en de ESA bijdrage van een van de twee voertuigen, de ExoMars rover. Daarna zal Guus Borst een instrument van ExoMars bespreken, dat ontworpen is om mogelijke biologische restanten van bestaand of vroeger leven op Mars te detecteren, de Life Marker Chip, in de ontwikkeling waarvan Duch Space een belangrijk aandeel heeft.
2 sep. Nationaal Ruimtevaartmuseum lezing: Hollands glorie: Space Experience Curacao. Door Harry van Hulten, majoor en testvlieger bij de Koninklijke Luchtmacht. Vanaf 1 januari 2014 zullen op Curacao de eerste vluchten voor ruimtetouristen plaatsvinden. Het gaat hier om het begin van de commercialisering van het ruimtevaarttransport. Dit initiatief van Harry van Hulten en Ben Droste ( Luit.-Kolonel b.d. bij de KLu, voorheen voorzitter NIVR en decaan faculteit Lucht- en Ruimtevaart TU Delft) is vergelijkbaar met dat van Richard Branson met Vigin Galactic, waarbij zij zich richten op een ander voertuig en als doel hebben om de eerste spaceline buiten de VS te zijn.
5 aug. Nationaal Ruimtevaartmuseum lezing: Internationale samenwerking in de ruimte door Zeholy Pronk en Johannes van Es (beide werkzaam bij het Nationaal Lucht- en Ruimtevaart Laboratorium) De specifieke aspecten van deze samenwerking in de ruimtevaart worden toegelicht aan de hand van Zo zal de samenwerking in het ontwikkelen van de Alpha Magnetic Spectrometer, een groot instrument, dat met de laatste Shuttlevlucht naar het ISS zal worden gebracht, worden toegelicht door De Internationale samenwerking in het Columbus Utilisatie project en die in het gebruik van de (onder leiding van Dutch Space gebouwde) European Robotic Arm op het ISS door Zeholy Pronk.